ห้วยเขมร ตำบลนาคำ อำเภอคำเขื่อนแก้ว

วัตถุประสงค์สำคัญในการบริหารจัดการและพัฒนาลำห้วยเขมรของชุมชนและหน่วยงานภาครัฐ (เช่น อบต.นาคำ และกรมทรัพยากรน้ำ) มีดังนี้: บริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร: เพื่อเป็นแหล่งน้ำต้นทุนสำหรับการทำนาข้าว การปลูกพืชหลังการเก็บเกี่ยว และการเลี้ยงสัตว์ของเกษตรกรในตำบลนาคำ แก้ปัญหาภัยแล้งและอุทกภัย: เพื่อขุดลอกและฟื้นฟูสภาพลำห้วยที่ตื้นเขิน ให้สามารถกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง และรองรับการระบายน้ำในฤดูฝน อนุรักษ์ระบบนิเวศและป่าชุมชน: เพื่อรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของป่าธรรมชาติสองฝั่งน้ำไว้เป็นแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวและพักผ่อน: เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์ให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ เสริมสร้างรายได้และกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน

1. ความเป็นมา (Background) ที่มาของชื่อ: คำว่า "เขมร" ในชื่อลำห้วย มาจากข้อสันนิษฐานของท้องถิ่นว่าในอดีต บริเวณนี้เคยเป็นเส้นทางเดินทางหรือที่ตั้งถิ่นฐานชั่วคราวของกลุ่มชนขอม/เขมรโบราณที่สัญจรตามลุ่มน้ำชี จึงถูกเรียกขานสืบต่อกันมาว่า "ห้วยเขมร" การก่อตัวของชุมชน: พื้นที่รอบลำห้วยอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้และอุทกวิทยาทางธรรมชาติ ทำให้ชาวบ้านอพยพเข้ามาจับจองที่ดินทำกินและตั้งหมู่บ้านรอบลำน้ำ เช่น บ้านปักแฮด (หมู่ 4) และบ้านดอนเสาเรือน วิถีชีวิตดั้งเดิม: ชาวบ้านใช้น้ำจากลำห้วยเขมรเป็นแหล่งน้ำหลักในการทำนา จับสัตว์น้ำ และสัญจรมาตั้งแต่บรรพบุรุษ

องค์ความรู้ท้องถิ่น (Local Knowledge & Wisdom) ภูมิปัญญาการจัดการป่าริมน้ำ: ชาวบ้านมีองค์ความรู้ในการรักษาป่าบุ่งป่าทาม (ป่าริมน้ำ) ซึ่งทำหน้าที่เป็นปราการธรรมชาติช่วยชะลอกระแสน้ำ ป้องกันการพังทลายของตลิ่ง และเป็นแหล่งขยายพันธุ์สัตว์น้ำ การพึ่งพาตนเองด้านอาหาร (คลังอาหารชุมชน): ชุมชนมีระบบองค์ความรู้ในการหาผักพื้นบ้าน สมุนไพร และวิธีกาตจับสัตว์น้ำตามฤดูกาลโดยไม่ทำลายธรรมชาติ ประเพณีและความเชื่อเชื่อมโยงสายน้ำ: การเคารพแม่น้ำและธรรมชาติผ่านพิธีกรรมท้องถิ่น เพื่อขอขมาและขอความอุดมสมบูรณ์ก่อนเริ่มฤดูกาลเพาะปลูก