วัดบ้านโพนงอย

สถานที่ทางพระพุทธศาสนา

ประวัติการก่อตั้งวัด (โดยละเอียด) วัดบ้านโพนงอยเป็นวัดเก่าแก่มานานจนหาหลักฐานยากมาก การตรวจสอบ จากทางจังหวัดยโสธร ไม่สามารถหาหลักฐานความเป็นมาของวัดได้ แต่มีหลักฐานอยู่ที่ กรรมการศาสนา (กองศาสนสมบัติ) วัดบ้านโพนงอย หมู่ ๑ ตำบลขั้นไดใหญ่ อำเภอยโสธร จังหวัดอุบลราชธานี มีเนื้อที่ (ประมาณ) 4 ไร่ สมัย ร.ศ. โดยคำบอกเล่าของผู้สูงอายุในหมู่บ้านใกล้เคียงบอกว่า… พ่อแม่ปู่ย่าตายาย บอกเล่าต่อ ๆ กันมาว่า วัดบ้านฮ้าง (หมายถึงวัดร้างป่าโพนงอย) เป็นหมู่บ้านเก่าแก่ของตำบลขั้นไดใหญ่ และเป็นบ้านปู่ย่าตายายของพวกเฮา สมัยก่อนมีน้ำล้อมรอบวัดและหมู่บ้านมีลักษณะเป็นคล้ายๆตั้งอยู่บนโพน (หมายถึงเนินดิน) ที่จะงอยออกไป (หมายถึงยื่นออกไป) เลยเป็นที่มาของชื่อหมู่บ้าน ต่อมาเกิดบ้านเดือด ในหมู่บ้านเกิดห่าลง (เกิดอหิวาตกโรค) ชาวบ้านเข้าใจว่าผิดผีเพราะดูแลเจ้าหัวจั่วน้อยบ่ดี๋ (ดูแลพระเณรไม่ดีพอ) เกิดบ้านเดือดแตกต้องพังฝาเฮือนหนี (เป็นการถือเคล็ดของคนโบราณผีห่าจะตามมากินไม่ทัน) แยกย้ายหนีกันไปอยู่ยังที่ต่างๆอาทิเช่น บ้านคำคอนตา บ้านเชือกน้อย บ้านหนองบั่ว บ้านโพนขวาว บ้านขั้นไดใหญ่ บ้านทุ่งแต้ เป็นต้น คนในหมู่บ้านโพนงอยตายเกินครึ่งหมู่บ้าน จึงกลายเป็นบ้านฮ้างทันที วัดและหมู่บ้านกลายเป็นที่รกทึบไม่มีผู้คนอยู่อาศัย กลายเป็นดินแดนต้องห้าม แต่พอนานเข้าก็มีผู้ที่หาสัตว์ป่า มุดดงพงป่ามาเจอสิมเก่า (หมายถึงโบสถ์เก่าแก่) จึงทำการถางป่าและพาชาวบ้านมาสรงสการ (รดน้ำพระพุทธรูปเก่า) ขอพรให้ฝนฟ้าตกตามฤดูการและมีการ หบาหรือถวย (หมายถึงการบนหรือถวาย) ด้วยการจุดบั้งไฟพวงมาลัยเป็นต้น พระธุดงค์หลายรูปเวียนมาพักอาศัยจำพรรษาและหาที่วิเวกต่อ ชาวบ้านจึงเริ่มทำการสร้างเสนาสนะขึ้นบ้างและทางการก็ทำถนนตัดผ่านระหว่างหมู่บ้านโพนขวาว – ขั้นไดใหญ่ เป็นเหตุให้วัดเจริญขึ้น

งานด้านการเผยแผ่ วัดบ้านโพนงอยได้จัดตั้งให้เป็นศูนย์การเผยแผ่โดยใช้นามว่า “ศูนย์พัฒนาคุณธรรม คุณภาพชีวิต วัดบ้านโพนงอย” มีเจ้าคณะจังหวัด รองเจ้าคณะจังหวัด เป็นประธานที่ปรึกษา เจ้าคณะตำบลเป็นประธาน เจ้าอาวาสทุกวัดในเขตตำบลขั้นไดใหญ่เป็นคณะกรรมการ ฝ่ายฆราวาส มีนายกองค์การบริหารส่วนตำบล – กำนัน เป็นประธานที่ปรึกษา หัวหน้าสภาวัฒนธรรมเป็นประธาน ผู้ใหญ่บ้าน – อบต. ตำบลขั้นไดใหญ่เป็นคณะกรรมการ ทำงานด้านการอบรมเยาวชนและวัฒนธรรมประเพณี ด้วยความมุ่งมั่นในด้านการทำงาน เจ้าคณะจังหวัดยโสธร จึงขอให้พระสำราญ ถวรสทฺโธ ย้ายสังกัดจากวัดบางแตนและมาช่วยงานคณะสงฆ์อย่างเป็นทางการ และได้รับรับตำแหน่งหน้าที่ วัดโพนงอยมีความร่มรื่น สวยงาม มีมุมพักผ่อน สงบจิต สงบใจ ท่ามกลางต้นไม้และดอกไม้นานาพันธุ์