วัดถ้ำสำเภาทองปทุมรัตน์ "วัดถ้ำเกีย"

1. ผู้เรียนตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญ ของศาสนสถานที่ส่งเสริมการปฏิบัติธรรม รวมถึงบรรยากาศที่ร่มรื่นเงียบสงบเอื้อต่อการพัฒนาจิตใจ 2.ผู้เรียนเกิดความซาบซึ้งและมีความเคารพ ต่อภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ชุมชน และหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาผ่านการเรียนรู้เรื่องเล่าและประติมากรรมของวัด

วัดถ้ำสำเภาทองปทุมรัตน์ ชื่อเดิมคือ "วัดถ้ำเกีย" ตั้งอยู่ที่บ้านเทพเจริญ ตำบลไทยเจริญ อำเภอไทยเจริญ จังหวัดยโสธร ตั้งแต่เดิมพื้นที่แห่งนี้เป็นผืนป่าที่ชาวบ้านในแถบนั้นได้ทำมาหากินหาของป่า ชาวบ้านได้ค้นพบถ้ำซึ่งภายในถ้ำได้มี"อีเกีย" หรือค้างคาว อาสัยอยู่จำนวนมากชาวบ้านจึงได้พากันเข้าไปเก็บเอามูลของ"อีเกีย" หรือค้างคาว เพื่อมาทำเป็นปุ่ย ต่อมาในถ้ำนั้นยังมีพญางูเหลือมได้เข้าไปอาศัยและได้ทำผู้คนที่เข้าไปเก็บเอามูลของ"อีเกีย" หรือค้างคาว ออกกัดกินสัตว์เลี้ยงของชาวบ้านสร้างคาวมเดือดร้อนให้ชาวบ้าน ชาวบ้านจึงได้ปรึกษากับผู้ใหญ่บ้านได้เห็นพร้อมตรงกันว่าจะต้องจับงูเหลือมตัวนี้ให้ได้ตามจับเท่าไรก็จับไม่ได้ ในครั้งนั้นพระอาจารย์สุวิช เตชวโร ได้เดินถุดงผ่านมาจึงได้สอบถามเรื่องราวกับชาวบ้านท่านจึงได้ขอบิณฑบาตรกับชาวบ้านไม่ให้ตามจับงูเหลือมตัวนั้น ท่านก็ได้ไปปักกลดนะถ้ำแหล่งนั้น ต่อมาชาวบ้านก็ไม่พบเห็นพญางูเหลือมตัวนั้นอีกเลย ชาวบ้านจึงขอนิมนต์ท่านอยู่จำพรรษาที่นั้นและชาวบ้านก็ได้สร้างกุฏิ และสิ่งต่างๆ เพื่อใช่เป็นสำนักปฏิบัติธรรมและศาสนสถานที่สำคัญในหมู่บ้าน และภายหลังได้จัดตั้งเป็นวัดถ้ำสำเภาทองปทุมรัตน์ (วัดถ้ำเกีย) ภายในวัดมีบรรยากาศร่มรื่น เงียบสงบ เหมาะแก่การปฏิบัติธรรม และมีพระพุทธรูปองค์ใหญ่ประดิษฐานให้ประชาชนได้มากราบไหว้ขอพร นอกจากนี้ยังมีประติมากรรมปูนปั้น เกี่ยวกับคำสอนและความเชื่อของชาวพุทธในเรื่องบาปบุญคุณโทษ เรื่องนรกสวรรค์ด้วย

1. องค์ความรู้ด้านภูมิศาสตร์และวิถีชีวิตชุมชน (Local Geography & Lifestyle) การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในอดีต: พื้นที่ป่าบ้านเทพเจริญเคยเป็นแหล่งทำมาหากิน หาของป่า และพึ่งพิงธรรมชาติ เช่น การเข้าไปเก็บมูล "อีเกีย" (ค้างคาว) มาทำเป็นปุ๋ย แสดงถึงภูมิปัญญาการเกื้อกูลกันระหว่างวิถีชีวิตชาวบ้านกับทรัพยากรในท้องถิ่น ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์: ตั้งอยู่ที่บ้านเทพเจริญ ตำบลไทยเจริญ อำเภอไทยเจริญ จังหวัดยโสธร ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีธรรมชาติร่มรื่น เงียบสงบ เหมาะแก่การพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติและศาสนา 2. องค์ความรู้ด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและตำนานชุมชน (Local History & Folktales) ที่มาของชื่อสถานที่: ชื่อเดิม "วัดถ้ำเกีย" มาจากคำว่า "อีเกีย" (ค้างคาว) ที่อาศัยอยู่หนาแน่นในถ้ำ ชื่อปัจจุบัน "วัดถ้ำสำเภาทองปทุมรัตน์" สะท้อนถึงการพัฒนาสถานที่จากสำนักปฏิบัติธรรมสู่การเป็นศาสนสถานที่สำคัญของชุมชน กรณีศึกษาการแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับสัตว์ป่า: เหตุการณ์พญางูเหลือมที่สร้างความเดือดร้อนให้ชาวบ้าน สะท้อนภาพความหวาดกลัวและการพยายามแก้ปัญหาของชุมชน 3. องค์ความรู้ด้านภูมิปัญญา, ผู้นำชุมชน และการจัดการทางสังคม (Wisdom & Social Management) บทบาทของผู้นำทางจิตวิญญาณ: การเข้ามาของ พระอาจารย์สุวิช เตชวโร และการ "ขอบิณฑบาตร" ชีวิตพญางูเหลือม แสดงให้เห็นถึงกุศโลบายในการแก้ปัญหาโดยใช้ธรรมะ ความเมตตา และการพึ่งพาพลังศรัทธาของชุมชน มากกว่าการใช้ความรุนแรง การเปลี่ยนผ่านพื้นที่ (Transformation): เปลี่ยนจากพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง/ความกลัว (ถ้ำที่มีงู) ให้กลายเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และแหล่งยึดเหนี่ยวจิตใจ (สำนักปฏิบัติธรรมและวัด) ผ่านการร่วมแรงร่วมใจของชาวบ้านในการสร้างกุฏิและเสนาสนะ 4. องค์ความรู้ด้านพุทธศาสนาและจริยศึกษา (Buddhism & Moral Education) การส่งเสริมจิตภาวนา: สภาพแวดล้อมภายในวัดที่ร่มรื่นและเงียบสงบ เอื้อต่อการปฏิบัติธรรม พัฒนาสติ และความสงบทางจิตใจ สื่อการสอนเชิงคุณธรรม: การมีประติมากรรมปูนปั้นที่สะท้อนถึงคำสอนเรื่อง บาปบุญคุณโทษ เรื่องนรกและสวรรค์ ทำหน้าที่เป็นสื่อกลางเชิงรูปธรรมในการอบรมสั่งสอนศีลธรรมแก่เยาวชนและประชาชนทั่วไป