หมอนขิด

1. เพื่อศึกษาและเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการทำหมอนขิดบ้านศรีฐาน 2. เพื่ออนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาการทอผ้าขิดและการทำหมอนขิดให้คงอยู่ต่อไป 3. เพื่อเรียนรู้ขั้นตอนและวิธีการทำหมอนขิดอย่างถูกต้องและประณีต 4. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาทักษะด้านงานหัตถกรรมให้แก่ผู้เรียนและคนในชุมชน 5. เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผ้าขิดและวัสดุในท้องถิ่น โดยนำมาผลิตเป็นสินค้าที่มีเอกลักษณ์ 6. เพื่อส่งเสริมการสร้างอาชีพและรายได้ให้แก่ครอบครัวและชุมชน 7. เพื่อเผยแพร่เอกลักษณ์และภูมิปัญญาการทำหมอนขิดของบ้านศรีฐานให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย

หมอนขิดบ้านศรีฐาน เป็นงานหัตถกรรมพื้นบ้านที่สะท้อนถึงภูมิปัญญา วิถีชีวิต และเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาวบ้านศรีฐาน จังหวัดยโสธร โดยมีการนำ ผ้าขิด ซึ่งเป็นผ้าทอที่มีลวดลายสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น มาประดิษฐ์เป็นหมอนสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันและใช้ในงานประเพณีต่าง ๆ การทำหมอนขิดเกิดจากภูมิปัญญาที่สั่งสมและถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ตั้งแต่การออกแบบลวดลาย การทอผ้าขิด การตัดเย็บ การประกอบเป็นรูปทรงหมอน และการตกแต่งให้มีความสวยงามและคงทน ลวดลายบนผ้าขิดยังสะท้อนความคิดสร้างสรรค์และความเชื่อของคนในชุมชน ต่อมาหมอนขิดบ้านศรีฐานได้รับการพัฒนาให้มีรูปแบบและลวดลายที่หลากหลายมากขึ้น สามารถนำมาใช้เป็นของใช้ ของฝาก และผลิตภัณฑ์ชุมชน สร้างรายได้ให้แก่คนในท้องถิ่น อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์ภูมิปัญญาด้านการทอผ้าและงานหัตถกรรมของชุมชนให้คงอยู่ ดังนั้น หมอนขิดบ้านศรีฐาน จึงไม่ได้เป็นเพียงผลิตภัณฑ์สำหรับการใช้งานเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวแทนของภูมิปัญญา วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชนที่ควรได้รับการอนุรักษ์ สืบสาน และพัฒนาให้เหมาะสมกับยุคสมัยต่อไป

การทำหมอนขิดบ้านศรีฐานเป็นองค์ความรู้ด้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่นและงานหัตถกรรมพื้นบ้าน ที่เกิดจากการสั่งสมประสบการณ์และการถ่ายทอดความรู้จากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง โดยมีองค์ความรู้สำคัญ ดังนี้ 1. ความรู้ด้านการทอผ้าขิด เข้าใจลักษณะของผ้าขิด การสร้างลวดลาย การเลือกสี และการทอให้มีความประณีต สวยงาม และเป็นเอกลักษณ์ 2. ความรู้ด้านการออกแบบหมอน สามารถออกแบบรูปทรง ขนาด สี และลวดลายของหมอนให้เหมาะสมกับการใช้งาน รวมถึงการประยุกต์ลวดลายดั้งเดิมให้เข้ากับความต้องการของผู้บริโภค 3. ความรู้ด้านการตัดเย็บและประกอบหมอน เรียนรู้การวัดขนาด การตัดผ้า การเย็บ การประกอบชิ้นส่วน และการขึ้นรูปหมอนให้มีความแข็งแรงและสวยงาม 4. ความรู้ด้านการเลือกวัสดุ รู้จักเลือกผ้าขิด วัสดุสำหรับบรรจุหมอน ด้าย และอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้มีคุณภาพ เหมาะสม และปลอดภัยต่อการใช้งาน 5. ความรู้ด้านการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น ตระหนักถึงคุณค่าของหมอนขิดในฐานะมรดกทางวัฒนธรรม และมีส่วนร่วมในการถ่ายทอดความรู้ให้คนรุ่นใหม่ 6. ความรู้ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ สามารถนำรูปแบบและลวดลายดั้งเดิมมาประยุกต์ให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ เพื่อเพิ่มความหลากหลายและมูลค่าของหมอนขิด 7. ความรู้ด้านการสร้างอาชีพและรายได้ สามารถนำทักษะการทำหมอนขิดไปประกอบอาชีพ สร้างรายได้เสริม และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชนได้ สรุปองค์ความรู้: การทำหมอนขิดบ้านศรีฐานเป็นองค์ความรู้ที่ผสมผสานระหว่างทักษะการทอผ้า การออกแบบ การตัดเย็บ ความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญาท้องถิ่น สามารถนำไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ สร้างอาชีพและรายได้ พร้อมทั้งช่วยอนุรักษ์เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนให้คงอยู่ต่อไป