ศูนย์วิสาหกิจชุมชนบ้านหนองเลิง

1.เป็นหลักสูตรที่เน้นการบูรณาการให้สอดคล้องกับศักยภาพด้านต่างๆ 5 ด้าน ได้แก่ศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติในแต่ละพื้นที่ ศักยภาพของพื้นที่ ตามลักษณะภูมิอากาศ ศักยภาพภูมิประเทศและทำเลที่ตั้งของแต่ละประเทศ ศักยภาพของศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวิถีชีวิตของแต่ละพื้นที่และศักยภาพของทรัพยากรมนุษย์ในแต่ละพื้นที่ 2. มุ่งพัฒนาคนไทยให้ได้รับการศึกษาเพื่อพัฒนาอาชีพและการมีงานทำอย่างมีคุณภาพทั่งถึงและเท่าเทียมกัน สามารถสร้างรายได้ที่มั่งคง และเป็นบุคคลที่มีวินัยเปรี่ยมไปด้วยคุณธรรม จริยธรรม มีจิตสำนึกความรับผิดชอบต่อตนเอง ผู้อื่น และสังคม 3.ส่งเสริมให้มีความร่วมมือในการดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือข่าย 4. เน้นการฝึกปฏิบัติจริงเพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำไปประกอบอาชีพให้เกิดรายได้ที่มั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนในอาชีพส่งเสริมให้มีการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์เข้าสู่หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

บ้านหนองเลิง มีสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มและที่ดอน พื้นที่ทำนาสลับป่าโปร่ง ดินร่วนปนทราย พื้นที่ทั้งหมด 2,623 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่ทำนา 2,353 ไร่ ที่อยู่อาศัย 200 ไร่ และพื้นที่สาธารณะ 70 ไร่ ประชากรทั้งหมด 730 คน (178 ครัวเรือน) แบ่งเป็นผู้ชาย 360 คน ผู้หญิง 370 คน โดยมีวัยเด็ก 80 คน วัยท างาน 496 คน และผู้สูงอายุ 154 คน อาชีพ หลักท านาข้าว และอาชีพอื่นๆ ได้แก่ การผลิตเครื่องจักสาน การผลิตข้าวโป่ง และการแสดง หมอลำจากการเข้าร่วมกิจกรรมของชุมชน และศึกษาความเป็นอยู่ของชุมชนบ้านหนองเลิง พบว่าชุมชนสามารถเลี้ยงตนเองตามอัตภาพ มีความสุขและความพึงพอใจในการดำเนินชีวิต อย่างไรก็ตาม เนื่องจากบริบทภายนอกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะรูปแบบ การใช้ชีวิตของผู้บริโภคที่เป็นลูกค้ากลุ่มเป้าหมาย ซึ่งจะมีผลกระทบกับสินค้าของชุมชนบ้าน หนองเลิงได้ในไม่ช้า จึงควรมีการพัฒนาและต่อยอดสินค้าเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง ข้อมูลปัจจุบัน 168 ครัวเรือน ผลิตข้าวเปลือกเก็บไว้บริโภคทั้งปีและนำส่วนที่เหลือไปจำหน่าย มีการรวมกลุ่มชุมชนเกษตรอินทรีย์ ผลิตข้าวอินทรีย์ ดังนี้ 1) เพิ่มพื้นที่ปลูกข้าวอินทรีย์ 2) เพิ่มมูลค่าจากการขายข้าวเปลือก เป็นข้าวสารบรรจุถุงสุญญากาศ 3) สร้างตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่เป็นอัตลักษณ์ของบ้านหนองเลิง 4) พัฒนาทักษะและความชำนาญในการใช้เครื่องสีข้าว 5) พัฒนาการผลิตให้ถูกสุขลักษณะ เพื่อสุขอนามัยทั้งของผู้ผลิตและผู้บริโภค ข้อมูลปัจจุบัน ปัจจุบันชาวบ้านมีการรวมกลุ่มผลิตข้าวโป่งจำนวน 40 ครัวเรือน ในแต่ละวันมีผู้มา ผลิต 6-8 คน ผลิตได้วันละประมาณ 3,000 แผ่น ขายแผ่นละ 1 บาท ในขณะที่ต้นทุนตก แผ่นละ 0.62 บาท ได้ก าไรแผ่นละ 0.38 บาท ก าไรวันละ 3,000 x 0.38 = 1,140 บาท มีรายได้เฉลี่ยคนละ 142 บาทต่อวัน โดยจะผลิตข้าวโป่งรสชาติต่างๆ จากพืชพื้นบ้านที่หาได้ในพื้นที่ เช่น อัญชัญ ขมิ้น เตย ฟักทอง เป็นต้น การผลิตข้าวโป่งในปัจจุบันไม่พอจำหน่าย เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านกำลังการผลิตที่ต้องใช้แรงงานและเวลามาก ความต้องการ ชุมชนต้องการเครื่องจักรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตข้าวโป่ง 1)เพิ่มผลิตภาพในการผลิตข้าวโป่ง โดยนำนวัตกรรมผลิตแผ่นเรียบมาใช้เพื่อลด ระยะเวลาและแรงงาน โดยสามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้เป็นวันละประมาณ 4,000 แผ่น และสามารถสร้างกำไรเพิ่มขึ้นได้วันละ 4,000 x 1.73 = 6,920 บาทต่อวัน เฉลี่ยมีรายได้ คนละ 865 บาท ต่อวัน (มีรายได้เพิ่มขึ้นจากเดิม 723 บาทต่อคนต่อวัน) ในขณะที่ต้นทุนใน การทำอุปกรณ์ผลิตแผ่นเรียบข้าวโป่งจำนวน 3 ชุด คิดเป็นเงิน 750 บาท

ข้าวโป่ง หมายถึง ข้าวโป่ง เป็นขนมพื้นบ้านภาคอีสาน นิยมในฤดูหนาวหลังจากเกี่ยวข้าวแล้ว การทำเริ่มจากนำข้าวเหนียวที่นึ่งสุกแล้วไปตำด้วยครกมอง เมื่อละเอียดแล้วจะเอาใบตดหมูตดหมาหรือย่านพาโหมขยี้กับน้ำแล้วสลัดใส่ครก เพื่อให้ข้าวเหนียวจับตัวกันดี นำน้ำอ้อยโขลกแล้วตำผสมลงในครกจนเหนียวได้ที่ นำน้ำมันหมูทามือแล้วปั้นข้าวเหนียวเป็นก้อนผสมกับไข่แดง กดก้อนข้าวเหนียวที่ปั้นให้เป็นแผ่นบางๆ แล้ววางบนใบตองที่ทาน้ำมันหมูแล้ว ตากแดดให้แห้ง เมื่อจะรับประทานจึงเอามาปิ้งให้สุก พืชสมุนไพร หมายถึง พืชที่ใช้ทำเป็นยารักษาโรค โดยใช้ส่วนต่างของพืชชนิดเดียว หรือหลายชนิดพร้อมกัน พืชสมุนไพรเป็นกลุ่มพืชที่อยู่ในความสนใจ และมีผู้ศึกษาทางด้านพฤกษศาสตร์พื้นบ้านมากที่สุด ยารักษาโรคปัจจุบันหลายขนาน ที่ผลิตเป็นอุตสาหกรรม ได้มาจากการศึกษาวิจัย การใช้พืชสมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มชนพื้นเมือง ตามป่าเขา หรือในชนบท ที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ ที่ได้สังเกตว่า พืชใดนำมาใช้บำบัดโรคได้ มีสรรพคุณอย่างไร จากการเรียนรู้ด้วยประสบการณ์ และการทดลองแบบพื้นบ้าน ที่ได้ทั้งข้อดี และข้อผิดพลาด