ช่างต่อเรือไม้บ้านหัวขัว

เพื่อสร้างเครื่องมือประกอบอาชีพ: ผลิตและซ่อมแซมเรือไม้สำหรับให้ชาวบ้านนำไปใช้ในวิถีชีวิตประจำวัน เช่น การสัญจรทางน้ำ การประมงพื้นบ้าน และการเกษตรเพื่ออนุรักษ์สืบทอดภูมิปัญญา: รักษาทักษะงานช่างฝีมือโบราณไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา และส่งต่อองค์ความรู้สู่คนรุ่นหลังในชุมชนเพื่อสร้างรายได้และขับเคลื่อนเศรษฐกิจ: สร้างกลุ่มอาชีพที่พึ่งพาตนเองได้ ลดการย้ายถิ่นฐาน และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากงานหัตถกรรมพื้นบ้าน

พื้นที่โดยทั่วไปของหมู่บ้านหัวขัว หมู่ที่ 3 ตำบลนาคำ เป็นที่ลุ่ม ถึงหน้าฝน จะมีน้ำท่วมซ้ำซากทุกปี เรือจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ทุกบ้านต้องมี ช่างต่อเรือไม้บ้านหัวขัว จำนวน 3 คน ได้แก่ 1. นายประมวล ศรีสวรรค์ อยู่บ้านเลขที่ 38 หมู่ที่ 3 บ้านหัวขัว ตำบลนาคำ อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร 2. นายอ่อนสา แสงกล้า อยู่บ้านเลขที่ 18 หมู่ที่ 3 บ้านหัวขัว ตำบลนาคำ อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร 3. นายบุญทัน จารึกธรรม อยู่บ้านเลขที่ 37 หมู่ที่ 3 บ้านหัวขัว ตำบลนาคำ อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร รวมตัวกันต่อเรือไม้ โดยได้รับการสืบทอดการต่อเรือไม้จากบรรพบุรุษและได้สั่งสมประสบการณ์ มายาวนาน ได้พัฒนาฝีมือจากประสบการณ์ตรง จึงทำให้ผลงานเป็นที่ยอมรับและเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายซึ่งเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ให้กับครอบครัวมาอย่างต่อเนื่อง การต่อเรือแต่ละลำช่างจะใช้ประสบการณ์เป็นเครื่องกำหนด กะ คำนวณแบบ สัดส่วน ให้ได้ขนาด รูปทรงเรือที่ต้องการ โดยไม่มีการเขียนแบบวัสดุหลักที่ใช้คือ ไม้ สำหรับไม้ที่นิยมใช้ต่อเรือเป็นไม้ชนิดต่าง ๆ เช่น ไม้กระบาก ไม้ตะเคียน ราคาของการต่อเรือ 1 ลำ ราคาประมาณ 1,500 บาท ใช้เวลาลาในการต่อเรือประมาณ 2 วัน ซึ่งผู้ที่จะทำการจ้างต่อเรือเป็นผู้ที่หาไม้มาให้ และทำการเลื่อยไม้มาให้ ซึ่งลักษณะของไม้ต้องเป็นไม้หน้าใหญ่ประมาณ 10 นิ้วขึ้นไป ลูกค้าที่มาว่าจ้างในการต่อเรือ มีในพื้นที่ และต่างจังหวัด เช่น จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นต้น ปัจจุบัน คนว่าจ้างต่อเรือไม้มีจำนวนน้อยลง นิยมใช้เป็นเรือหาปลาเท่านั้นช่างต่อเรืออายุมากขึ้น ประกอบกับไม่มีรุ่นลูกหลานมาสืบทอดการต่อเรือ จึงเสี่ยงต่อการสูญหาย เรือที่ช่างบ้านหัวขัวทำมีลักษณะเป็นเรือไม้ที่มีรูปทรงขนาดกะทัดรัดได้สัดส่วน ใช้ไม้กระบาก ไม้ตะเคียน

องค์ความรู้ (Knowledge)การคัดเลือกวัสดุ: ความรู้ในการเลือกชนิดไม้ที่ทนทานต่อน้ำและสภาพแวดล้อม เช่น ไม้ตะเคียนทอง หรือไม้สัก รวมถึงไม้ขนุนตามคติความเชื่อเพื่อความเป็นสิริมงคลศาสตร์การคำนวณไร้แบบ: ทักษะการกะระยะ สัดส่วน และรูปทรงเรือจากประสบการณ์และความชำนาญเฉพาะตัว โดยไม่ได้พึ่งพาการเขียนพิมพ์เขียวหรือแบบแปลนสากลกระบวนการต่อเรือแบบดั้งเดิม: ลำดับขั้นตอนตั้งแต่การวางกระดูกงู (แกนสันหลังของเรือ) การตั้งโขนเรือหรือทวนหัว การเข้าไม้กระดานท้องเรือ และการตอกหมันยาชันเพื่อป้องกันน้ำรั่วซึมพิธีกรรมและความเชื่อ: องค์ความรู้ด้านขนบธรรมเนียมการบูชาแม่ย่านางเรือและการทำขวัญเรือเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้งาน