พระธาตุโพนทัน

เพื่อเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวทางใจมาโดยตลอด และได้จัดงานนมัสการพระธาตุเป็นประจำทุกปีในช่วงวันเพ็ญเดือนสาม หรือช่วงวันมาฆบูชา

ตำนานการสร้างที่เกี่ยวเนื่องกับพระธาตุพนม ช่วงเวลาที่สร้าง: สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในราว พ.ศ. 8 – 10 (ช่วงเวลาไล่เลี่ยกับหลังการสร้างองค์พระธาตุพนมเสร็จสิ้น) เหตุแห่งการสร้าง: ตามตำนานเล่าว่า มีกลุ่มคนและเจ้าเมืองจาก "ฝ่ายใต้" (หรือบริเวณดินแดนอีสานใต้) ได้รวบรวมสิ่งของศักดิ์สิทธิ์และทรัพย์สินมีค่าต่างๆ ด้วยความศรัทธา เพื่อเดินทางนำไปร่วมบรรจุไว้ในองค์พระธาตุพนม สร้างพระธาตุขึ้นแทน: เมื่อกลุ่มคนเหล่านี้เดินทางมาถึงบริเวณเนินดินแห่งหนึ่ง (ซึ่งก็คือที่ตั้งของตำบลโพนทันในปัจจุบัน) ก็ได้รับข่าวว่าองค์พระธาตุพนมได้ดำเนินการก่อสร้างจนแล้วเสร็จไปก่อนหน้านี้แล้ว ทำให้กลุ่มขบวนจากฝ่ายใต้นำสิ่งของไปร่วมสมทบไม่ทัน ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธิ์: เมื่อเป็นเช่นนั้น ผู้นำขบวนและกลุ่มคนเหล่านั้นจึงได้พร้อมใจกันนำสิ่งของศักดิ์สิทธิ์และของมีค่าทางความเชื่อที่เตรียมมาทั้งหมด มาก่อสร้างเป็นองค์พระธาตุบรรจุไว้ ณ บริเวณเนินดินที่พักทัพแห่งนี้แทน ด้วยเหตุนี้ พระธาตุโพนทันจึงกลายเป็นปูชนียสถานอันศักดิ์สิทธิ์ที่ถูกสร้างขึ้นจากแรงศรัทธาอันแรงกล้าของชาวอีสานมาตั้งแต่สมัยโบราณกาล ปัจจุบันชาวบ้านในพื้นที่จะร่วมกันจัด งานนมัสการพระธาตุโพนทัน เป็นประจำทุกปี (มักจัดขึ้นในช่วงปลายเดือนมกราคม) เพื่อสืบสานประเพณีและเปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้มากราบไหว้ขอพรเพื่อความเป็นสิริมงคล

พระธาตุโพนทัน (หรืออีกชื่อหนึ่งคือ พระธาตุระงึมคำ) ตั้งอยู่ที่วัดโพนทัน ตำบลโพนทัน อำเภอคำเขื่อนแก้ว จังหวัดยโสธร เป็นปูชนียสถานสำคัญที่มีประวัติความเป็นมาและตำนานที่ผูกพันกับความศรัทธาของชาวอีสานมาอย่างยาวนาน พระธาตุระงึมคำ: ชื่อดั้งเดิมที่อาจแฝงความหมายถึงลักษณะทางกายภาพหรือใช้คำในภาษาถิ่นโบราณ (คำว่า "คำ" ในภาษาถิ่นมักหมายถึง ทองคำ หรือสิ่งที่มีค่าสูงส่ง) โพนทัน: คำว่า "โพน" (เนินดิน) รวมกับ "ทัน" (ต้นพุทรา) สะท้อนให้เห็นถึงลักษณะทางนิเวศวิทยาของพื้นที่ในอดีตที่มีต้นพุทราขึ้นอยู่มากบนเนินดินสูง บ้านพลทัน: อีกหนึ่งข้อสันนิษฐานของชื่อที่มาจากคำว่า "พล" (กองทัพ) มา "ทัน" กัน (พบกัน) พอดี ซึ่งเป็นการอธิบายชื่อหมู่บ้านผ่านบริบทของตำนาน