วัตถุประสงค์หลักของ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบลห้วยแก้ง (ศกร.ตำบลห้วยแก้ง) ดำเนินงานตามภารกิจของกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.) กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชนในชุมชน โดยมีเป้าหมายสำคัญ ดังนี้ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning): เพื่อให้ประชาชนทุกช่วงวัยในตำบลห้วยแก้งได้เข้าถึงโอกาสการเรียนรู้ตามความสนใจ ความสะดวก และความต้องการของตนเองอย่างต่อเนื่อง จัดการเรียนรู้เพื่อคุณวุฒิตามระดับ: ให้บริการการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ประถมศึกษา, ม.ต้น, ม.ปลาย) สำหรับผู้ที่พลาดโอกาสหรือไม่ได้รับโอกาสในระบบโรงเรียนปกติ จัดการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเองและอาชีพ: จัดหลักสูตรระยะสั้น โครงการศูนย์ฝึกอาชีพชุมชน พัฒนาทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และการนำเทคโนโลยีมาใช้ เพื่อสร้างรายได้และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน ส่งเสริมการพัฒนาสังคมและชุมชน: เป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดความรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อนุรักษ์วัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น และแก้ไขปัญหาของชุมชน (เช่น สิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิต) สร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย: ประสานงานร่วมกับผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อระดมทรัพยากรและร่วมกันพัฒนาการศึกษาในพื้นที่ตำบลห้วยแก้งอย่างยั่งยืน
1. ยุคเริ่มต้น (ศูนย์การเรียนชุมชนตำบลห้วยแก้ง / กศน.ตำบล)
จุดเริ่มก่อตั้ง: เดิมจัดตั้งขึ้นในรูปแบบ "ศูนย์การเรียนชุมชน" (ศรช.) ภายใต้สังกัดศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอกุดชุม (ศบอ.กุดชุม) เพื่อเป็นศูนย์กลางการจัดการศึกษาและกระจายโอกาสทางการศึกษาให้กับประชาชนในตำบลห้วยแก้ง
การยกระดับเป็น กศน.ตำบล: เมื่อมีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2551 ได้รับการยกระดับฐานะเป็น "กศน.ตำบลห้วยแก้ง" โดยใช้อาคารและสถานที่ในพื้นที่ หมู่ 6 บ้านหัวนา ตำบลห้วยแก้ง เป็นที่ทำการ เพื่อให้บริการงานการศึกษานอกระบบ การศึกษาจัดตามอัธยาศัย และงานส่งเสริมอาชีพชุมชน
2. การปฏิรูปและเปลี่ยนผ่านสู่ "ศกร.ระดับตำบล" (พ.ศ. 2566)
การเปลี่ยนผ่านตามกฎหมาย: ตาม พระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 (ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2566) ได้มีการยกเลิก พ.ร.บ. กศน. เดิม และปรับเปลี่ยนโครงสร้างกรมส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เป็น "กรมส่งเสริมการเรียนรู้" (สกร.)
เปลี่ยนชื่อหน่วยงาน: กศน.ตำบลห้วยแก้ง จึงได้รับการเปลี่ยนชื่อและปรับภารกิจอย่างเป็นทางการเป็น "ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบลห้วยแก้ง" (ศกร.ระดับตำบลห้วยแก้ง)
ภารกิจและบทบาทในปัจจุบัน
ศกร.ระดับตำบลห้วยแก้ง ปรับบทบาทจากการเน้นการศึกษานอกระบบแบบเดิม มามุ่งเน้นการจัดการเรียนรู้ 3 รูปแบบหลัก ตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566 ได้แก่:
การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง: การพัฒนาทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และความรู้เท่าทันเทคโนโลยี
การเรียนรู้เพื่อการสอบระดับ: การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ประถม ม.ต้น ม.ปลาย) สำหรับผู้พลาดโอกาสทางการศึกษา
การเรียนรู้ตลอดชีวิต: จัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ศูนย์ดิจิทัลชุมชน และเป็นแหล่งเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมกับชุมชนบ้านหัวนาและหมู่บ้านใกล้เคียงในตำบลห้วยแก้ง
องค์ความรู้สำคัญของ ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับตำบลห้วยแก้ง แบ่งออกเป็น 4 ด้านหลัก เพื่อตอบสนองการพัฒนาคนทุกช่วงวัยในชุมชน:
1. ด้านการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานและการเรียนรู้ตลอดชีวิต
รูปแบบการเรียนรู้ยืดหยุ่น: เทคนิคการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการและการเรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-Directed Learning) สำหรับผู้เรียนนอกระบบ
เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษา: การนำสื่อออนไลน์และแพลตฟอร์มการเรียนรู้ดิจิทัลมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
2. ด้านการพัฒนาอาชีพและเศรษฐกิจชุมชน
การแปรรูปและเพิ่มมูลค่าสินค้าชุมชน: การใช้วัสดุและผลผลิตทางการเกษตรในท้องถิ่นมาแปรรูปเพื่อจำหน่าย
ทักษะการประกอบอาชีพระยะสั้น: การฝึกทักษะช่างพื้นฐาน งานหัตถกรรม งานฝีมือ และการบริการ
การตลาดดิจิทัล (Digital Marketing): การใช้โซเชียลมีเดียสร้างช่องทางการจำหน่ายสินค้าและบริการของคนในชุมชน
3. ด้านการส่งเสริมเกษตรกรรมและเศรษฐกิจพอเพียง
เกษตรผสมผสานและเกษตรอินทรีย์: การทำเกษตรปลอดภัย การจัดการดินและน้ำในระดับครัวเรือน
การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม: การจัดการขยะ การรีไซเคิล และการแปรรูปเศษวัสดุทางการเกษตร/ใบไม้เพื่อทำปุ๋ยหมัก
การน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: การวางแผนบัญชีครัวเรือนและการพึ่งพาตนเอง
4. ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น วัฒนธรรม และสุขภาวะ
การอนุรักษ์วัฒนธรรม Isan และภูมิปัญญาท้องถิ่น: การบันทึกและถ่ายทอดองค์ความรู้จากปราชญ์ชาวบ้านสู่คนรุ่นใหม่
การส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต: การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ สุขภาวะครอบครัว และการป้องกันภัยสุขภาพในชุมชน