กลุ่มสตรีทอผ้าไหมบ้านบึงแก (ตำบลบึงแก)

1. การอนุรักษ์และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่ออนุรักษ์ลวดลายผ้าโบราณ ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา เช่น ผ้าขิดลายลูกหวายของบ้านหัวเมือง และลายมัดหมี่ดั้งเดิมของบ้านบึงแกเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ เรื่องกระบวนการทอผ้าครบวงจร (ปลูกหม่อน เลี้ยงไหม สาวไหม มัดหมี่ และย้อมสีธรรมชาติ) จากรุ่นสู่รุ่นสู่เยาวชนและผู้ที่สนใจ 2. การสร้างอาชีพและกระจายรายได้สู่ชุมชนเพื่อสร้างอาชีพเสริมที่มั่นคง ให้แก่กลุ่มสตรี เกษตรกร และผู้สูงอายุในท้องถิ่นหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยวเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก โดยการเปลี่ยนทักษะฝีมือดั้งเดิมให้เป็นสินค้าสร้างรายได้หลักผ่านโครงการ OTOP และวิสาหกิจชุมชน

ยุคดั้งเดิม: การทอผ้าเพื่อใช้ในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมการผลิตพึ่งพาตนเอง: ในอดีตทุกครัวเรือนจะทำการปลูกฝ้าย เลี้ยงไหม และเข็นเส้นด้ายด้วยมือ จากนั้นนำมาย้อมด้วยสีธรรมชาติที่หาได้จากเปลือกไม้และพืชพรรณในท้องถิ่น แล้วทอเป็นผืนผ้าในช่วงว่างเว้นจากฤดูกาลทำนา จารีตประเพณีและพิธีกรรม: การทอผ้าเป็นเกณฑ์สำคัญสำหรับสตรีในอดีต (ต้องทอผ้าเป็นก่อนออกเรือน) โดยผ้าที่ทอจะใช้สำหรับตัดเย็บเครื่องนุ่งห่ม รวมถึงใช้ในงานมงคล เช่น ผ้าโสร่งไหมสำหรับพิธีบวชนาค และผ้าซิ่นมัดหมี่สำหรับใช้เป็นของรับไหว้ผู้ใหญ่ในพิธีแต่งงาน

1. องค์ความรู้ด้านเส้นใยและการเตรียมวัตถุดิบการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมแบบดั้งเดิม: ชุมชนบ้านบึงแกและบ้านหัวเมืองมีองค์ความรู้ตั้งแต่การเลือกสายพันธุ์ตัวไหม การดูแลในโรงเรือน และการเก็บรังไหมในเวลาที่เหมาะสมเพื่อให้ได้เส้นใยที่ยาวและเหนียวเทคนิคการสาวไหม: แบ่งสายเส้นไหมออกเป็น ไหมน้อย (เส้นไหมชั้นในที่มีความเนียนละเอียด นิยมนำไปทำเส้นพุ่งเพื่อทอผ้าเนื้อเนียน) และ ไหมเปลือก (เส้นไหมชั้นนอกที่มีปุ่มปม มีความสาก นิยมนำมาทำผ้าเนื้อหนาหรือผ้าพันคอ)นวัตกรรมเส้นใยผสมร่วมสมัย: ชุมชนบ้านพระเสาร์มีองค์ความรู้เฉพาะในการนำ "เส้นใยสับปะรด" ซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมาคัดแยก ปั่นรวมกับเส้นใยฝ้ายธรรมชาติ ทำให้ได้เนื้อผ้าที่มีความเงางาม ระบายอากาศได้ดี และทนทานเป็นพิเศษ 2. องค์ความรู้ด้านการสกัดและการย้อมสีธรรมชาติช่างทอในมหาชนะชัยมีความเชี่ยวชาญในการเสาะหาและนำพืชพรรณรอบตัวมาสกัดเป็นสีย้อมผ้าเคมีต่ำที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม:สีน้ำตาล/เทา: ได้จากการหมักเปลือกไม้ท้องถิ่น เช่น เปลือกต้นเพกา หรือการต้มผลมะเกลือสีเหลือง/ทอง: ได้จากแก่นไม้ขนุน ใบหูกวาง หรือขมิ้นสีแดง/ชมพู: ได้จากการต้มครั่งธรรมชาติภูมิปัญญาการล็อกสี (Mordanting): การใช้น้ำโคลนสระธรรมชาติ น้ำปูนใส หรือน้ำด่างจากเถ้าไม้ มาเป็นสารช่วยติด (Mordant) ทำให้สีธรรมชาติซึมลึกเข้าสู่เส้นใยผ้า สีไม่ซีดจางง่ายเมื่อนำไปซั